dinsdag 26 januari 2010

Mapucheland 24-25/01

We maken kennis met Monica,die in onze hostal werkt. Als we haar een glas wijn aanbieden, kijkt ze eerst even naar het etiket. 'Muy rico' (best wel lekker) knik ik haar bemoedigend toe, maar daar is het haar niet om te doen. Zij wil weten of de wijn van haar provincie is. We zitten in Neuquen, één van de twee Argentijnse provincies waar het merendeel van de Mapuche (indianen) wonen (Rio Negra helemaal in het Zuiden is de tweede). Neuquen is in navolging van het naburig gelegen Mendoza, wijn beginnen cultiveren. Maar bij het toekennen van de grond voor wijngaarden is er heel wat smeergeld betaald en zijn Mapuche van hun 'tierra' verdreven. Een aantal gronden zijn na fel protest terug in handen van hun oorspronkelijke bewoners, maar bodega 'fin del mundo' houdt het been stijf. Onze wijn blijkt uit Mendoza afkomstig te zijn en is 'ok' en voor aanvankelijk wat terughoudend te reageren maakt ze de rest van onze fles toch goed soldaat. De Mapuche leven in Chili en Argentinië. Momenteel is er een debat aan de gang om hen allemaal samen te brengen in één staat. In Chili. De bedenkers van dit idee halen hun mosterd in historische bewijsvoering dat de Mapuche als Chileens categoriseert. Maar dat is bullshit, vervolgt Monica, want 'nationaliteit' is een begrip dat pas ingang heeft gevonden na de kolonisering. In Argentinië is er niet veel kans dat dit idee het gaat halen, licht Monica toe, want wij staan een pak verder in de erkenning van Mapuche rechten dan Chili, al blijft het een continue strijd van mensen die sociaal bewogen mensen die de Mapuche genegen zijn (en daar hoort Monica duidelijk bij).
Dat Argentinië wat mensenrechten betreft beter af is dan Chili is te danken aan de 'madres de la plaza de mayo'. Je weet wel, dat zijn de moeders die vanaf jaren '70 elke dag als protest tegen de dictatuur en de verdwijningen van hun zonen, wereld wakker schudden over wat er in Argentinië gebeurde en een belangrijke rol gespeeld hebben in het voor justitie brengen van schuldigen. Hun moed en acties vormden het fundament waarop later tal van organisaties voortgebouwd hebben rond mensenrechten en burgerinspraak.
Dat de mensen hier een reflex hebben om zichzelf te organiseren, konden we ook vaststellen toen Argentinië in 2001 door een toen ongeziene monetaire crisis getroffen werd. In wijken onstonden ondermeer spaar- en voedselcoöperatieven en arbeiders namen hun op de fles gegane fabrieken zelf over (de fabricas recuperadas produceren nu nog in eigen beheer...). Er bestaat daar een interessante reportage over ;-) ... een beetje gedateerd ondertussen, maar als ik Monica gedreven bezig hoor, ben ik toch een beetje blij dat ik toen die reportage over Argentinië als eerste grote wapenfeit op het werk samen met compaan Natasha voor elkaar heb gekregen...

's Anderendaags wagen we ons aan onze eerste 'top', el cerro Colorado, 1774meter. Met 35 graden is het aanvankelijk wat op de adem trappen bij de beklimming maar we vinden ons ritme, volgen het juiste pad en bereiken de top die uitzicht geeft de hagelwitte vulkaan Lanin, wat besneeuwde Andestoppen en het meer Lacar. De zon brandt. Wij ook, van contentement. Morgen naar Villa Angustura.

Geen opmerkingen: